Opinion
Geç kalmak artık hiç yapmamakla aynı: Hollanda Siber Güvenlik Değerlendirmesi 2026 (CSBN) KOBİ'ler ve MSP'leri için ne anlama geliyor?
6 Kasım’daki kabine toplantısının ardından Hollanda Adalet ve Güvenlik Bakanı Van Weel, yeni Hollanda Siber Güvenlik Değerlendirmesi 2026’ya (CSAN, Hollandaca adıyla Cybersecuritybeeld Nederland veya CSBN) yanıt verirken aklımda kalan bir söz söyledi. Bazı kişilerin hepimizi uyandırmak için siber alanda bir 11 Eylül’e ihtiyaç olduğuna inandığını söyledi. Umarım öyle olmaz, dedi.
Ben de umarım. Ama bence alarm epey zamandır çalıyor. Ulusal Terörle Mücadele ve Güvenlik Koordinatörlüğü (NCTV) bu yılın değerlendirmesini, Ahold Delhaize Ekim ayında saldırıya uğramadan önce tamamlamıştı. NOS’a göre bu saldırı perakendeciye 200 ila 250 milyon euro ciro kaybettirdi, market raflarını boş bıraktı ve web sitelerini ile uygulamaları günlerce çevrimdışı tuttu. Uyandırıcı olaylar bakımından sıkıntımız yok. Eksik olan, yataktan kalkan insanlar.
Bu yalnızca ulusal düzeyde bir tablo değil. MSP iş ortaklarımız ve müşterileriyle yaptığımız görüşmelerde de aynı şeyi görüyoruz: tehdidin büyüdüğünü bilen, ancak bu büyümenin hızına hazır olmayan kurumlar. Bu hızı artık yapay zekâ da artırıyor.
Hollanda Siber Güvenlik Değerlendirmesi 2026 aslında ne söylüyor?
CSBN 2026, büyüklüğü fark etmeksizin her kurum için önemli olan üç noktayı ortaya koyuyor.
Birincisi, NCTV ilk kez saldırganların siber saldırılarda kanıtlanabilir biçimde yapay zekâ kullandığını belirtiyor. Yapay zekâ, bilinmeyen güvenlik açıklarını daha hızlı ve daha büyük ölçekte bulmalarına yardımcı oluyor, daha fazla aktörün açıkları daha kısa sürede istismar etmesini sağlıyor ve kötü amaçlı yazılım yazıp geliştiriyor. Bazı durumlarda kötü amaçlı yazılım, saldırı sırasında bir yapay zekâ modeline danışarak gerçek zamanlı biçimde yeni komutlar yazıyor ya da kendi kodunu yeniden yazıyor.
İkincisi, dijital dayanıklılık bu hıza yetişemiyor. Rapor bu konuda alışılmadık ölçüde açık sözlü. Yıllardır süren uyarılara ve somut olaylara rağmen, Hollanda kamu ve özel sektörünün bir bölümü temel önlemlerini hâlâ düzene sokmuş değil. Ulusal Siber Güvenlik Merkezi (NCSC), aktif biçimde istismar edilen açıkların, önleyici uyarılara rağmen hâlâ çok geç yamalandığını görüyor. Bunların hiçbiri yeni değil: CSBN 2019 da Hollanda’nın dijital dayanıklılığının yetersiz olduğu sonucuna varmıştı.
Üçüncüsü, açık en çok küçük kurumlarda ve KOBİ’lerde büyüyor. Bu kurumların yasal yükümlülükleri daha az, devlet desteği daha sınırlı, bilgi ve bütçeleri ise büyük şirketlere kıyasla daha kıt. Rapor, tek başlarına dayanıklılıklarını artıramayacaklarını açıkça belirtiyor.
Geç kalmak neden artık hiç yapmamakla aynı?
Yamayı geciktirmek eskiden riskliydi ama atlatılabilirdi. Bir güvenlik açığının kamuya duyurulduğu an ile saldırganların onu büyük ölçekte kullandığı an arasında bir pencere vardı. Bu pencere neredeyse kapandı.
Rapid7’nin Q3 2026 Üç Aylık Tehdit Ortamı Raporu, yüksek önem dereceli açıkların kamuya duyurulmasından ortalama üç gün sonra istismar edildiğini ve izlenen istismarların yüzde 80’inin 14 gün içinde gerçekleştiğini ortaya koydu. Denklemin diğer tarafında, Verizon Data Breach Investigations Report 2026, açık istismarının raporun tarihinde ilk kez en yaygın ilk erişim vektörü haline geldiğini gösteriyor. Bu arada, kurumların CISA’nın Known Exploited Vulnerabilities kataloğunda yer alan bir açığı tümüyle gidermesi için geçen medyan süre 32 günden 43 güne çıktı ve bu açıkların yalnızca yüzde 26’sı tümüyle giderildi; bir yıl önce bu oran yüzde 38’di.
Bunlar farklı veri setleri, ama yön açık. Saldırganlar günlerle, savunanlar haftalarla ölçülüyor. CSBN da yapay zekânın bu denklemin saldırgan tarafını daha da kısaltacağını açıkça ortaya koyuyor.
Bu yüzden temel önlemler tartışmasının yeni bir çerçeveye ihtiyaç duyduğuna inanıyorum. Temellerin kendisi değişmedi: yamalama, çok faktörlü kimlik doğrulama, loglama, yedekleme, hangi varlıklara sahip olduğunuzu bilmek. Değişen şey saat. Saldırgan bir aydır içerideyken uygulanan bir yama temel bir güvenlik önlemi değildir. Temizlik işinin bir parçasıdır.
Kurumlar neden olduklarından daha hazır hissediyor?
CSBN’nin ikinci rahatsız edici mesajı algıyla ilgili. Rapor, kurumların kendi dayanıklılıklarını ortalama 10 üzerinden 7,1 olarak değerlendirdiği KPN’nin Cyberweerbaar Nederland 2026 çalışmasına atıfta bulunuyor. Üçte ikisi bir siber saldırıya hazır olduğunu söylüyor, ancak yalnızca yüzde 28’i bunu yapısal olarak uyguluyor. Yalnızca yüzde 5’i yamalamayı, uç nokta güvenliğini ve olay müdahalesini öncelik haline getiriyor; yüzde 33’ü ise hiç tespit yeteneği olmadığını ya da yalnızca çok temel bir tespit olduğunu bildiriyor. Dikkat çekici olan, BT ve güvenlik çalışanlarının, kurumlarının gerçekte neyi düzenlediği konusunda yönetimden daha eleştirel olmasıdır.
Bu çalışmadaki katılımcıların dörtte üçünün 150’den fazla çalışanı olan kurumlarda, yüzde 63’ünün ise kritik altyapı sayılan sektörlerde çalıştığını unutmayın. KOBİ’ler için CSBN, Hollanda İstatistik Kurumu’nun (CBS) verilerinden yararlanıyor: 2024’te büyük şirketlerin yüzde 37’si bir siber olay tatbikatı yaptı; küçük şirketlerde bu oran yüzde 7, mikro işletmelerde ise yüzde 2 oldu.
Öz değerlendirmenin arkasında daha derin bir sorun var. NCTV adına çalışan RAND Europe, dijital dayanıklılığı güvenilir biçimde ölçebilen bir yöntemin şu anda bulunmadığı sonucuna vardı. Dolayısıyla 7,1’lik bir puan, her şeyden önce bir histir.
CSBN bir uyarı daha ekliyor. Hem CBS hem de ABN AMRO, şirketlerdeki siber olaylarda bir düşüş bildiriyor. Bu güven verici görünüyor, ancak NCTV bu rakamların yalnızca şirketlerin kendilerinin fark ettiği ve bildirdiği olayları yansıttığına dikkat çekiyor. Saldırıları tespit etmek zorlaştıkça, düşen bir sayı yalnızca daha az olayın görüldüğü anlamına gelebilir. Bir saldırıya dair kanıt bulunmaması, saldırı olmadığının kanıtı değildir. Siber güvenlikte en tehlikeli rakam, yönetim kuruluna bildirdiğiniz rakam olabilir.
Üç gün içinde yamalayamıyorsanız ne yapabilirsiniz?
Burada birçok MSP’nin itirazını ciddiye almak istiyorum, çünkü bunu düzenli olarak duyuyorum ve haklı bir itiraz. Çoğu KOBİ için tüm sistemleri günler içinde yamalamak gerçekçi değil. Yamaların test edilmesi gerekiyor, kesinti para kaybettiriyor, müşteriler bakım pencerelerine direniyor ve bazı eski sistemler hiç yamalanamıyor.
Ancak yamalama tek kaldıraç değil. Hollanda hükümeti bunu eylül ayı sonunda kendisi gösterdi. 25 Eylül Cuma günü NCSC, kurumları Citrix NetScaler’daki iki ciddi açık hakkında gizlilik içinde uyardı. Henüz yama yoktu ve açıklar Hollanda dışında zaten aktif olarak istismar ediliyordu. NCSC, kurumlara önlem olarak Citrix ortamlarını internetten ayırmayı değerlendirmelerini tavsiye etti. Ertesi gün Hollanda merkezi hükümetinin bilgi işlem sorumlusu olan CIO Rijk, merkezi hükümet kurumlarına “disconnect, unless” (loskoppelen, tenzij) çizgisini verdi; istisna yalnızca birincil süreçler üzerindeki etkinin orantısız olacağı durumlarda geçerliydi. Yama pazar akşamı geldi. Merkezi hükümet onu beklemedi; maruziyetini azalttı.
MSP’lerin müşterilerine yarın, tek bir bakım penceresi olmadan taşıyabileceği zihniyet budur.
Bağlanması gerekmeyeni bağlamayın. Birçok KOBİ ortamında yönetim arayüzlerine, uzak masaüstü hizmetlerine, eski VPN portallarına, depolama cihazlarına veya kameralara internetten erişilebiliyor; bu çoğu zaman zorunluluktan değil, kolaylıktan kaynaklanıyor. Ulaşılamayan bir sistem, bir açık yayımlandıktan üç gün sonra istismar edilemez. Rapid7’nin raporu da aynı tavsiyeyi veriyor: önce dışarıdan erişilebilen varlıkları ve bunları etkileyen açıkları belirleyin.
Ağı bölümlendirin. Gemi yapımcıları yalnızca sintine pompalarına güvenmez; tek bir gedik gemiyi batırmasın diye su geçirmez bölmeler inşa ederler. Ofis sistemlerini, sunucuları, üretim veya bina teknolojisini ve misafir erişimini birbirinden ayırmak, tek bir ele geçirilmiş cihazın saldırgana tüm ağı vermemesini sağlar.
Geriye kalanı sertleştirin. Kimsenin kullanmadığı hizmetleri, protokolleri ve varsayılan hesapları devre dışı bırakın. Kapatılan her bileşen, acil yama gerektirmeyen bir bileşen daha demektir.
Bunların hiçbiri yamalamanın yerini tutmaz. Yaptıkları şey zaman kazandırmaktır; böylece yamalar panik içinde değil, sorumlu biçimde uygulanabilir. Ayrıca CIO Rijk’in Citrix olayından sonra başvurduğu “assume breach” ilkesine de uyuyor: bir saldırganın zaten içeride olabileceğini varsayarak plan yapın ve ne kadar ilerleyebileceğini sınırlayın.
Yapay zekâ destekli saldırılara yeni teknoloji yanıt mı?
Bakan, kurumları ağlarını savunmak için en yeni teknolojiyi kullanmaya çağırdı. Haklı bir yanı var. Saldırganlar açıkları daha hızlı bulmak için yapay zekâ kullanıyorsa, savunanlar da aynı yeteneği açıkları önce bulmak için kullanmalı. Yapay zekâ destekli sızma testi üzerinde çalışan biri olarak bu potansiyeli ilk elden görüyorum.
Ancak eksik temellerin üzerine konan yeni teknoloji, sorunu yalnızca yer değiştirir. CSBN, Hollandalı güvenlik şirketi Hunt & Hackett’ın Trend Report 2026’sına atıfta bulunuyor; bu rapor, olayların çoğunda saldırı tekniklerinin iyi bilindiğini ve tespit edilebilir olduğunu, saldırganlara alanı temel güvenlik önlemlerinin eksikliğinin açtığını ortaya koyuyor. En gelişmiş tespit aracı bile, analiz edilecek log yoksa hiçbir şey görmez.
KOBİ’ler tek başına yapamadığında KOBİ siber dayanıklılığından kim sorumlu?
CSBN açık: küçük kurumlar ve KOBİ’ler dijital dayanıklılıklarını bağımsız olarak artıramaz; tedarikçiler, düzenleyiciler ve diğer devlet kurumları bu sorumluluğu paylaşır. Avrupa NIS2 yönergesinin Hollanda’daki uygulaması olan ve 15 Ağustos 2026’dan beri yürürlükte bulunan Cyberbeveiligingswet, temel ve önemli kuruluşlar için geçerli. Çoğu KOBİ kapsamın dışında kalıyor.
Pratikte bu, Hollanda KOBİ’lerinin büyük bir bölümü için güvenlik departmanının MSP olduğu anlamına geliyor. Bu, içerlenecek bir yük değil, sahiplenilecek bir rol. Müşterilerle sohbeti erişilebilirlikten maruziyete kaydırıyor: hangi sistemlere internetten ulaşılabiliyor, ağ nasıl bölümlendirilmiş, nelerin sertleştirilmiş olduğu ve önemli açıkların ne kadar hızlı giderilebileceği. Sorumluluk müşteride kalır ve yönetim kurulu bunu dışarıya devredemez. Ancak hazır olma hissini gerçekten hazır olmaya dönüştürebilecek iş ortağı MSP’dir.
Siber bir 11 Eylül gerekmiyor
Siber bir 11 Eylül’e ihtiyacımız yok. Pazartesi sabahı daha az açık kapıya ihtiyacımız var.
Yapay zekâ temellerin ne olduğunu değiştirmedi; onların ne kadar hızlı yapılması gerektiğini değiştirdi. Hızın mümkün olmadığı yerde maruziyetin azalması gerekir. Bu, her kurumun ve her MSP’nin bugün verebileceği bir karar.
Size sorum şu: sizin sistemlerinizden ya da müşterilerinizin sistemlerinden kaç tanesine şu anda internetten ulaşılabiliyor? Ve bunların kaçının gerçekten buna ihtiyacı var?
Kaynaklar
- NCTV, “Cybersecuritybeeld Nederland 2026 (Cybersecurity Assessment Netherlands 2026)”, https://www.nctv.nl/documenten/2026/11/06/cybersecuritybeeld-nederland-2026
- NOS, “NCTV: overheden en bedrijven houden tempo online bedreigingen niet bij”, https://nos.nl/artikel/2638312-nctv-overheden-en-bedrijven-houden-tempo-online-bedreigingen-niet-bij
- Rapid7, “Q3 2026 Threat Update: Attackers Are Exploiting Vulnerabilities Within 3 Days”, https://www.rapid7.com/blog/post/tr-q3-2026-threat-update-attackers-exploiting-vulnerabilities-within-3-days/
- Verizon, “2026 Data Breach Investigations Report”, https://www.verizon.com/business/resources/reports/dbir/
- Tweede Kamer, “Kamerbrief Kwetsbaarheden Citrix NetScaler” (29 September 2026), https://www.tweedekamer.nl/kamerstukken/brieven_regering/detail?id=2026D47262&did=2026D47262